فراخوان ارسال مقاله برای همایش سالانه انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با عنوان «سازمان ملل متحد در میانه دیالکتیک اخلاق و فرمالیسم»

به نام خدا

فراخوان ارسال مقاله برای همایش سالانه انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد

زمستان سال ۱۴۰۴

«سازمان ملل متحد در میانه دیالکتیک اخلاق و فرمالیسم»

انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد در گذر از هشتادمین سال تاسیس سازمان ملل متحد و در طلیعه بیست و پنجمین سال از تشکیل، همایش سالانه خود را با عنوان «سازمان ملل متحد در میانه دیالکتیک اخلاق و فرمالیسم» برگزار می کند. 

سازمان ملل متحد به مثابه پدیده ای تاریخی در برهه ای از سخت ترین دوران حیات خود به سرمی برد. بحران موجودیت و کارایی سازمان بیش از هر زمان دیگر در پی رویدادهای چند سال گذشته در عرصه جهانی مطرح و تضادهای میان مشروعیت و قانونیت به لزوم تامل بر علل شرایط کنونی را دامن زده است. 

این بحران نه نشانه فروپاشی و مرگ، بلکه می تواند به فرصتی برای بازتعریف خویش و زمانی برای زایش شکل نوینی از حکمرانی جهانی باشد. 

انجمن در راستای انجام اهداف وظایف خود بر مبنای اساسنامه، رسالت و رویه خود در طول بیست و پنج سال گذشته در توجه به موضوعات مهم تاثیرگذار در فعالیت سازمان ملل متحد، عنوان همایش سالانه را انتخاب کرده است.

برای آگاهی از اهمیت موضوع و شناخت محورهای عمده آن، یادداشت مفهومی دبیر علمی ارجمند همایش جناب آقای دکتر ابراهیم بیگ زاده تقدیم علاقمندان به مشارکت می شود.

**************

سازمان ملل متحد در میانه دیالکتیک اخلاق و فرمالیسم

کشورهای فاتح در جنگ دوم جهانی سرمست از غلبه بر فاشیسم و وعده ایجاد جهانی عاری از جنگ و خونریزی نه در اساسنامه دادگاه نورمبرگ و نه در منشور سازمان ملل متحد تعرض به حریم اخلاق و ارزش های ناشی از آن را حداقل به صراحت مورد توجه قرار ندادند، و این یک گام به عقب نسبت به عملکرد فاتحان جنگ اول جهانی بود که تعرض به حریم اخلاق از سوی ویلهلم دوم، قیصر آلمان، را در معاهده ورسای جرم انگاری کرده بودند. این در حالی بود که اخلاق به مثابه ارزش های جمعی جهانشمول در خلال جنگ دوم جهانی به مراتب شدیدتر و فاحش تر نسبت به جنگ اول جهانی نقض شده بود. کنفرانس سان فرانسیسکو در سال 1945 بر اساس پیش نویس سندی که از سوی قدرت های فاتح در جنگ دوم جهانی تهیه شده بود، سازمانی با نام بی‌مسمای "ملل متحد" ایجاد کرد. بی مسما از این جهت که  سازمانی به نام ملل متحد ولی به کام دولت ها ایجاد شد. قدرت‌هایی که داعیه جلوگیری از هژمونی فاشیسم را در جهان داشتند، خود در واقع در پی ایجاد و گسترش هژمونی خویش بر جهان و این بار به نام "ملل متحد" برآمدند، و بدین ترتیب سازمانی اسیر در چنگال فرمالیسم محض و ناتوان و خلع سلاح در مواجه با تعرض به حریم اخلاق و ارزش های اخلاقی ایجاد کردند، اگر چه با هدف ایجاد ثبات و برقراری روابط دوستانه، گوشه چشمی هم به قلمروهایی مثل حقوق بشر، برابری حقوقی و ارتقای سطح زندگی مردم و اشاراتی شد. قلمروهایی که اغلب نه فقط تحقق نیافته اند، بلکه هر روز شاهد پس روی آنها نیز هستیم.

کشتارهای ناشی از جنگ های قرن بیستم به ویژه فجایع انسانی سال های پایانی آن سده همچون جنگ های خونین در سرزمین یوگسلاوی سابق یا نسل کشی در روآندا و مخاصمات مسلحانه خونین دیگر در قرن بیست و یکم از جمله جنگ روسیه علیه اوکراین و به ویژه کشتارگاهی که رژیم یاغی و اشغالگر اسراییل در سرزمین های فلسطینی و بالاخص در غزه به پا کرده است و همچنان هم ادامه دارند، معضل بی توجهی تعرض به ارزش های اخلاقی و مقابله با شنیع ترین و غیر انسانی ترین اعمال، افکار عمومی و وجدان های بیدار جهان را به جد به واکنش واداشته، به گونه ای که اعتراض به نقض این ارزش ها و ارتکاب فجیع ترین جنایت های بین المللی در کشورهایی که خود مرتکب یا حامی نقض و ارتکاب آنها هستند، نیز قابل مشاهده است.

بدون آنکه بتوان ره آوردهای مثبت سازمان ملل متحد و ارکان آنرا در برخی قلمروها از جمله تدوین و توسعه بخش هایی از حقوق بین الملل و حل پاره ای از اختلاف های بین المللی انکار نمود، باید اذعان کرد که این نهاد  بین المللی بیش از گذشته در چنگال فرمالیسم محض حقوقی و حتی سوءاستفاده از قواعد سند موسس خود از سوی دولت ها به اسارت در آمده، توانی برای پاسخگویی به خواست های "ملل متحد" واقعی جهان ندارد. نبود باور و ایمان حقیقی به ارزش های اخلاقی مورد قبول همگان در اغلب دولت ها سبب شده است تا سازمان ملل متحد به عنوان یک نهاد بین الدولی به رغم داشتن شخصیت حقوقی مستقل، عملا دچار بحران اگزیستانسیالیستی شده، به طوری که "بود" یا "نبود" آن در حل بحران های اصلی جامعه بین المللی بی اثر و یکسان می نماید.

 امروز سازمان ملل متحد متاسفانه در میان انبوهی از مشکلات از جمله رسوایی ها، سوءاستفاده ها، گفتارهای بدون عمل، ناتوانی در حل تعارض میان اصول اعلامی و اجرای آنها در قلمروهای مهمی همچون حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، ناتوانی در زدودن فقر و فاقه و پیشگیری از بیماری های همه گیر، ناتوانی در ایجاد برابری جنسیتی و عدم توجه کافی به حقوق حقه زنان و نقش سازنده آنان در ایجاد یا استقرار مجدد صلح در جهان پر تلاطم امروز، ناتوانی در جلوگیری و عدم برخورد با پایمال شدن ابتدایی ترین ارزش های جهانی یعنی تعرض های جنسی توسط نیروهای حافظ صلح (در سومالی) و یا بی تفاوتی این نیروها به کشتار مردم در محل استقرارشان (ازجمله قتل عام فلسطینی ها در قانا در لبنان و نسل کشی در روآندا)، بی توجهی به پیامدهای خطرناک فناوری های جدید به ویژه هوش مصنوعی و ورود به عصر دیجیتال، ناتوانی در ایجاد یک اخلاق محیط زیستی در مقابل توسعه گرایی افسار گسیخته، ناتوانی در جلوگیری از ورود افراد فاقد صلاحیت به عنوان کارمندان سازمان، ناتوانی در اصلاح واقعی ساختار خود، ناتوانی در حل معضلات پناهندگی در جهان، ناتوانی در مدیریت تغییرات آب و هوایی و بسنده کردن به برگزاری اجلاس های فاقد اثر در مورد آن و بالاخره عدم عنایت واقعی به جامعه مدنی گرفتار شده است. این ناتوانی تا به آنجا پیش رفته است که سازمان ملل متحد حتی قادر نیست غذا و آب آشامیدنی و دارو را بدون اجازه دولت ها به مردم اسیر در چنگال رژیم اهریمنی اسراییل در غزه برساند، و ملتمسانه خواهان بازگشایی گذرگاه های غزه برای رساندن کمک های بشردوستانه به مردمی است که از گرسنگی و بیماری های ناشی از حملات مرگبار خون آشامان حاکم بر اسراییل اشغالگر در حال احتضار و نابودی هستند. مشکلات پیش گفته و بسیاری دیگر که قطعاً مانع تحقق مهمترین هدف سازمان ملل متحد یعنی حفظ صلح و امنیت بین المللی و ایجاد جهانی عاری از جنگ و خشونت است، بدون توجه به ارزش های اخلاقی جهانشمول و فقط با تکیه بر فرمالیسم حقوقی حل ناشدنی می نمایند. ابراز نگرانی از سوی دبیر کل سازمان هم حلال این مشکلات نبوده، ارمغانی جز لبخندی تلخ بر لبان مردم جهان به همراه ندارد.

طنز تلخ تر از زهر آن جایی است که بنا به بیان خودش یک  بساز بفروش (ترامپ در ابتدای نطقش در هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵ برای سازمان ملل متحد  به آن اشاره نمود)، خودشیفته ای که مدعی تشکر همه جهان از خود برای دروغ هایش هست، عنان قدرت را در قوی ترین کشور جهان بدست گرفته، در مجمع عمومی به تمسخر سازمان ملل متحد می ‌پردازد. از احدی نه خانم رئیس مجمع عمومی که به نا حق جایگزین سرکار خانم اشمید شد و نه به ویژه دبیر کل هم که آخرین سال زعامتش بر سازمان را می گذراند و دیگر حق انتخاب شدن را نیز ندارد، صدای اعتراضی به گوش نمی‌رسد. باید به او گفته  می شد، یکی از مهمترین عوامل این ناتوانی ها، کشور تو و افرادی امثال توست که حتی قطعنامه شورای امنیت را که فقط برای رساندن کمک های بشردوستانه به مردم در بند جلادان اسراییلی در غزه با رای مثبت کلیه اعضای شورا هم روبرو شده بود، وتو، و با  یافته های علمی  بشر که سر منشا حل بسیاری از بحران های فعلی از جمله تغییرات آب و هوایی است بدون داشتن ذره ای تخصص مخالفت و آنرا شارلاتانی مورد خطاب قرار می دهی. همچنین  با انسانی ترین عمل یعنی دادن آب و غذا به پناه جویان ضدیت و در عین حال خود را منادی صلح در جهان دانسته و نظم متزلزل جهان را دچار تزلزل بیشتری کرده ای.

در چنین فضایی که دولت ها ایجاد کرده اند این سئوال  اساسی مطرح است که آیا سازمان ملل متحد که مدعی ایجاد جهانی عاری از جنگ و خشونت و ایجاد دنیایی سرشار از دوستی و تفاهم و برابری ملت ها بوده، می تواند از میانه دیالکتیک اخلاق به مفهوم ارزش های جمعی و جهانشمول و فرمالیسم حقوقی یا به عبارتی از جدال و تعارض میان  قانونیت و مشروعیت سر سالم به در برد و به وعده تحقق نیافته خود یعنی صلحی ایجابی مبتنی بر روابط دوستانه میان ملل جهان جامه عمل بپوشاند، یا آنکه وحشت ناشی از این جدال آن را به سوی محافظه کاری که موتور محرکه جلوگیری از هرگونه تغییر بنیادین است، سوق می دهد. محافظه کاری که در نهایت منتهی به اضمحلال یا همچون وضعیت فعلی یعنی بی عملی می گردد، که فرق چندانی هم با اضمحلال ندارد. امید است این همایش و گردهمایی هایی از این دست با ایجاد تضارب و تبادل آرا و تجمیع نظرات اندیشمندان خیرخواه بتوانند راهی فراروی سازمان ملل متحد باز کنند تا آن سازمان بتواند میان "بودن" یا "نبودن" بدون ذره ای تردید "بودن" مفید و کارآمدی را برگزیند، و با گذار از سازمان ملل متحد فعلی به عنوان محصول یک ساختار به غایت اقتدارگرایانه وستفالیایی و بی توجه به خواست ها و دردهای انسان رنجور از جراحت های ناشی از بی عدالتی ها و مصائب جنگ ها و دیگر ناملایمات، به سازمان ملل متحدی تبدیل شود که نه فقط مرهمی برای التیام دردهای انسان رنجور فعلی باشد، بلکه محملی برای به نمایش گذاردن رنگین کمان به غایت زیبای انسان ها و مکانی برای سرودن نغمه یگانگی، برابری و دوستی جاودانه فیمابین آنان و رهیدن از ذلت و ادبار و فلاکت کنونی شود.                                                                 

تقویم همایش:

• مهلت ارسال چکیده: ۱۰ آبان ماه ۱۴۰۴
• تاریخ اعلام نتایج پذیرش چکیده ها: ۲۰ آبان ماه ۱۴۰۴
• مهلت دریافت اصل مقالات: ۲۰ آذر ماه ۱۴۰۴
• تاریخ برگزاری همایش متعاقباً اعلام خواهد شد.
  

برگزار کنندگان همایش از دانش پژوهان گرامی، دعوت به عمل می آورند تا با ارائه مقاله در یکی از موضوعات مندرج در یادداشت بر غنای این همایش بیافزایید. مقالات ارسالی می باید از کیفیت علمی-پژوهشی برخوردار باشند. (همایش با ثبت در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام از مجوز علمی برخوردار خواهد بود.) با عنایت به انتشار دوفصلنامه انگلیسی-فارسی انجمن با عنوان " Iranian  Review for  UN  Studie "، مقالات ارزشمند ارائه شده، پس از داوری مجدد، امکان چاپ در نشریه را خواهند داشت.

 انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد بر اساس رویۀ خود، مقالات پذیرفته شده را در یک مجموعه مقالات چاپ خواهد کرد.

****************************

اصول نگارش مقاله برای همایش سالیانه انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد

 از استادان و پژوهشگران گرامی خواهشمند است مقاله های ارسالی خود را مطابق با شرایط ذیل تهیه و ارسال نمایند:

- مقاله ارسال شده باید حاوی مطالب جدید در حوزۀ محورهای ارائه شده در همایش باشد و پیش از این به صورت جزئی یا کلی در جای دیگری ارائه و یا منتشر نشده باشد.

- مسئولیت محتوای علمی مقاله و حفظ حقوق مولفان، مترجمان و ... بر عهدۀ نویسنده یا نویسندگان است.

- تنظیم شکل مقاله بر اساس راهنمای نویسندگان دوفصلنامه انجام پذیرد.

- لطفاً چکیده مقاله و در صورت پذیرفته شدن، اصل مقاله را مطابق با مهلت های اعلام شده به آدرس پست الکترونیک  iauns.ir.2011@gmail.comارسال نمایید.